„mUHUimiiHHIliiiiillmllUiiiiiiHiijim,,LiHiin,1,luinijiin„,iiu,J,,iLi1,.,iliii,iin.lllii,imiu,iiini.ijim,iiiiu,,i,i^,,1iHi,„
wysiłku, bohaterstwa inteligencji. Znaczenie tej sceny jako sceny współczesnej współczesną przeszkodą w miłości nie jest socjologia — demokracja wyrównuje różnice społeczne — Romeo i Julia epoki atomowej zagrożeni są tym, że sobie nie wystarczają.
— często używam tu słowa „świadomość", jest to zdaje się wyraz, który najwięcej razy powtarza się na tych kartkach. Jeszcze niedawno w literaturze (zwłaszcza naszej, narodowej) przeciwstawiano sobie „myśl" i „czyn", co dziś brzmiałoby trochę naiwnie; jeśli już trzymać się owej figury, to raczej „intencja" i „fakt". Ale zarysowuje się inne rozróżnienie, polegające może nie tyle na sprzeczności, co na różnicy wymiaru „myśl" i „świadomość". Znacznie mniej interesuje mnie to, co człowiek myśli, niż to, ile sobie uświadamia, ponieważ myślą jest również np. wnioskowanie logiczne w ramach pewnej działalności, które może być bezbłędne, mimo że świadomość pozostaje dziecinna. To rozróżnienie byłoby istotne przy rozważaniu zjawisk związanych ze specjalizacją nauki i techniki, dla analizy kryzysu humanistycznych idei ogólnych, syntetyzujących. Epoki oświecone uczyły myślenia — my uczymy się myślenia o myśleniu. Myśl „dlaczego tak jest" — dziś nam nie wystarcza; myślimy „dlaczego tak myślę". Jest to myśl refleksyjna, sięgająca ku wyższej czy głębszej kondygnacji, zwrócona do psychicznej cechy bytu — myślenie plus człowiek, myśl o rzeczywistości myśli. W tym sensie świadomość, nie przestając być racjonalistyczna, wykracza poza czynność poznawczą; jest dyspozycją objęcia wszystkich okoliczności ludzkiego myślenia, stanem ciągłej konfrontacji całości z częścią, która chce się wytłumaczyć przez całość po to, by ją kształtować tym wytłumaczeniem. Jeśli więc piszę świadomość, widzę materię i inteligencję we wspólnym spazmie przenikania się i oczyszczania, w wysiłku tworzenia wartości antyprzyrodniczej, ludzkiej.“(9)